فارسی
احتمال شکلگیری توافق ایران و آمریکا و تداوم توافقهای موقت
دبیر گروه بینالملل روزنامه دنیای اقتصاد گمانهزنی کرد:
احتمال شکلگیری توافق ایران و آمریکا و تداوم توافقهای موقت
«تغییر برنامه آمریکا در خصوص توافق با ایران به علت توسعه کمی و کیفی برنامه هستهای ایران، تحولات ژئوپلتیکی در دنیا به علت جنگ اوکراین و از هم پاشیدن سازوکار ۵+۱ ، رقم خورده است. به این ترتیب ایالات متحده لازم دید که به دور از سازوکار ۵+۱، به صورت مستقل، مذاکرات غیرمستقیم در دوحه و مسقط را برقرار کند.»
به گزارش پایگاه خبری صنعت کفش ایران (اسومس)، هادی خسروشاهین، روزنامهنگارو دبیر گروه سیاست بینالملل روزنامه دنیای اقتصاد با بیان این مطلب در روز دوم چهارمین همایش اقتصاد صنایع پلاستیک گفت: «مذاکرات ایران و آمریکا را باید در این چارچوب برسی کرد و به احتمال زیاد توافقها موقت در چندین حوزه مختلف ادامهدار خواهد بود.»
او که در این همایش درباره دورنمای توافق یا عدم توافق برجام و تبعات سیاسی و اقتصادی سخنرانی میکرد با اشاره به این که برخلاف تصور رایج، اقتصاد و سیاست از هم جدا نیستند، به بازخوانی تاریخ اقتصاد سیاسی پراخت و گفت: « به طور مثال در دهه ۱۹۸۰ تلاش هایی برای عملیاتی شدن نسخه نئولیبرالیسم فریدمن شد اما در بازخوانیهای جدید نکتهای که به آن اشاره میشود این است که اگر سیاست مشت آهنی وجود نداشت که توسط خانم تاچر یا آقای ریگان اجرایی شود، هیچگاه سیاست نئولیبرالیسم فریدمن به حوزه عمل نمیرسید.»
او افزود: «بنابراین امروز در فضایی صحبت میکنیم که میتوان گفت در جامعه کنونی هر امر سیاسی، اقتصادی است و هر امر اقتصادی سیاسی است. به ویژه در کشورهای نفتی و حوزه خلیج فارس، نقش متغیرهای سیاسی و دولتی اهمیت بالایی دارد.»
این روزنامهنگار برجسته، با اشاره به این مطلب که سیاسی بودن امور در کشورهای منطقه خلیج فارس در وهله اول به دامنه و گستردگی مداخله دولت در حوزه اقتصاد بازمیگردد، گفت: «درواقع عدم توازن میان قدرت دولت و جامعه باعث مداخله گسترده دولت شده است. در این مناطق دولت قوی در برابر جامعه ضعیف قرار گرفته و این مورد از مهمترین دلایل کمجانی بخش خصوصی در ایران است.»
او افزود: «در وهله بعدی در کشورهای نفتی بخش عمده تولید ناخالص داخلی وابسته به درآمدهای نفتی است که این درآمدها نیز تحت تاثیر مناسبات سیاسی در نظام سرمایه داری است. در کنار موارد ذکر شده در خصوص کشور ایران با شرایط ویژه تحریم طولانی مدت ۴۰ ساله نیز مواجه هستیم. این تحریم درواقع نظام تنبیه بینالمللی است که ظرف ۴ دهه بر اقتصاد ایران تحمیل شده و البته از سال ۲۰۰۹ به بعد با آغاز تحریمهای ثانویه شکل جدیدی به خود گرفته است.»
به گفته دبیر گروه بینالملل دنیای اقتصاد، مجموع موارد یاد شده را تنها مقدمهای دانست که ضرورت تاثیر سیاست بر اقتصاد در دنیا و به خصوص کشورهای منطقه خلیج فارس را تبیین میکند: «امروز میزان ذخایر سوخت هستهای کشور به ۴۷۰۰ کیلوگرم اورانیوم ۳٫۶۷ درصدی رسیده است؛ طبق برجام ایران مجوز ذخیره ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم سوخت هستهای میتوانست ذخیره کند.»
او افزود: «امروز ۱۱۴ کیلوگرم از کل اورانیوم غنی شده در کشور اورانیوم با غنیسازی ۶۰ درصدی است، حدود ۴۷۰ کیلوگرم مربوط به اورانیوم با غنیسازی ۲۰ درصدی است. تعداد سانتریفیوژها به ۱۳ هزار مورد رسیده که بخش عمدهای از آنها ستانتریفیوژ نسل جدید هستند. درحالی میزان پیشرفت کمی و کیفی هستهای به نقطه کنونی رسیده است که، مطابق برجام از اول ژانویه ۲۰۱۶ به بعد، ایران اجازه داشت حداکثر ۳۰۰ کیلوگرم اوراینوم ۳٫۶۷ درصدی ذخیره کند، تعداد سانتریفیوژها از ۶۰۰۰ نباید فراتر میرفت و صرفا باید از سانتریفیوژهای قدیمی استفاده میشد و سانتریفیوژهای نسل جدید باید صرفا در بخش تحقیق و توسعه و به میزان محدود مورد استفاده قرار میگرفت. بنابراین برنامه هستهای ایران به لحاظ کمی و کیفی پیشرفت قابل توجهی داشت.»
این تحلیلگر مسائل بینالمل گزارش گروه بینالمللی بحران در وا شنگتن اشاره یادآور شد که نشان ااز افزایش شدید ریسک بحران در منطقه خلیجفارس دارد: «این موسسه فهرست محرکهای بروز بحران در مناطق مختلف دنیا را شناسایی میکند و این فهرست کمک میکند تا تصاعد بحران مدیریت شده و از شعلهوری بحران جلوگیری شود.»
او تصریح کرد: «براساس گزارش گروه بینالمللی بحران واشنگتن، در مناطق بلندیهای جولان در لبنان، در دره رود فرات میانی در سوریه، در تنگه هرمز و در بغداد، امکان بروز بحران افزایش یافته است. ادامه تخاصم میان تهران و واشنگتن و افزایش درگیری میان ایران و اسرائیل، احتمال بروز بحران در مناطق ذکر شده را تشدید میکند.»
خسرو شاهین در چرایی شروع مذاکرات ایران و آمریکا برای دستیابی به توافق موقت گفت: «مجموع موارد ذکر شده باعث شده تا ایالات متحده ظرف ماههای اخیر برای کنترل تصاعد بحران در این مناطق به سراغ برنامه و طرحریزی جدید در چهارچوب سازمانی جدیدی برود. پرونده هستهای ایران، پیش از این در اختیار رابرت مالی نماینده ویژه آمریکا در امور ایران بود؛ در چهارچوب جدید نقشآفرینی شورای امنیت ملی آمریکا افزایش یافته است و نوع برنامه و چهارچوب کاری برای پیشبرد برنامه تغییر کرده است.»
