شکل و اندازه پا، فاکتورهای مهمی در تعیین شکل کفش و اندازه نهایی آن هستند، بهخصوص در کودکان که شکل و اندازه پای آنها بهسرعت تغییر میکند. قبل از سهسالگی، پا سرعت رشد زیادی دارد. بچههای کوچکتر این توانایی را ندارند که بگویند کفش اندازه پایشان است یا خیر، آنها نمیتوانند درباره انتخاب کفششان تصمیم درستی بگیرند و بهراحتی طرح و رنگ کفش را بهاندازه و راحتی آن ترجیح میدهند.
بهطور معمول، از یکسری اندازهگیریهای استاندارد برای توصیف اندازه پا برای تولید کفش استفاده میشود. این اندازهها شامل طول کف پا، پهنای سینه پا، پهنای پاشنه و اندازه محیط پاست. البته این اندازهها فقط یک تصویر دوبعدی از پا را ارائه میدهد و شکل سهبعدی پا را شامل نمیشود. بهعنوان مثال، گودی کف پا و میزان آن در این اندازهگیریها نمیگنجد. در واقع دو پا با اندازههای یکسان میتوانند در شکل و ظاهر بسیار متفاوت باشند.
مزایای اسکن سهبعدی پا
امکان اسکن سهبعدی پا با استفاده از دوربین موبایل در خانه و دستگاههای مخصوص این کار در کلینیکها، به ما این توانایی را میدهد تا ابعاد و شکل کلی پا را ثبت کنیم. همهگیری کرونا و اجبار برای خرید اینترنتی، فرصت خوبی برای استفاده از این اپها فراهم آورده است. فناوریهای مختلفی برای ثبت شکل پا با استفاده از موبایل در خانه وجود دارد که کف پا یا کل پا را اسکن کرده و به شما خواهد گفت کدام سایز، مناسب پای شماست. از این اپلیکیشنها برای اندازهگیری پا و کمک به انتخاب سایز کفش استفاده میشود.
البته اگر فقط اندازههای دوبعدی پا را ملاک قرار دهیم، از ویژگیهایی که این فناوری به ما ارائه میدهد، بیبهره خواهیم ماند. پیشرفتهایی که در سیستم پردازش این نرمافزار ایجاد شده، به ما این امکان را میدهد تا تحلیل مفصلتر و دقیقتری از اشکال سهبعدی بیرون آمده از این اسکنرها داشته باشیم.
در تولید کفش، اندازههایی مانند برش مقطعی، حجم، موقعیت هر نقطه روی سطح و ویژگیهای سطح پا برای محققان حائز اهمیت است. این اندازهها تعبیر مفصلتری از شکل پا را ارائه میدهند. از برخی از این اندازهگیریها برای مقایسه بین پای مرد و زن و از دیگر فاکتورها برای توصیف اینکه پا متعلق به کدام جمعیت خاص است، استفاده میشود. گرچه این دادهها در مراحل بسیار ابتدایی و خام هستند و باید روی آنها کار شود تا در محیطهای کاربردیتر مفید باشند.
تغییر شکل پای کودکان
پای کودکان رشد سریعی دارد و تا سهسالگی، طول پای آنها حدود ۲ میلیمتر در ماه رشد میکند. بعد از سهسالگی این رشد آهنگ کندتری به خود میگیرد و به حدود یک سانتیمتر در سال میرسد. از لحاظ ابعاد، پا کمکم پهن و در بخشهایی گرد میشود. از ۲ تا ۷ سالگی، بیشتر رشد پا در ناحیه طول انجام میشود. برخی تحقیقات نشان میدهند این روند تا ۱۱ سالگی ادامه پیدا میکند و بعد از آن، پای کودکان شبیه پای بزرگسالان میشود.
تفاوت شکل پای افراد به فاکتورهای ژنتیکی، نژادی، اقتصادی-اجتماعی و محیطی بستگی دارد. با اینکه این موضوعی است که پرداختن به آن کار چندان آسانی نیست، اما دادههایی وجود دارند که ثابت میکنند نژاد یک متغیر مهم در توضیح تفاوتها در صفات ساختاری پای کودک بهشمار میرود. تصور میشود این تفاوتها میتواند رابطه میان نژاد و استعداد ابتلا به بیماریهای خاص پا و مچ پا را توضیح دهد، اما باز هم این موضوع نیازمند تحقیقات بیشتری است. علیرغم دیدگاههای موجود، در بیشتر مطالعات انجامشده، خصوصیات مربوط به شکل یا اندازههای پا یا ارتباط آن با بروز بیماریهای خاص با تاکید کمی روی نیازهای واقعی پا انجامشده است. علاوه بر این، بر سر اینکه آیا کفش روی ساختار پای کودک تاثیر میگذارد، دهههاست بحث و گفتوگو میشود و مطالعات بسیاری در این زمینه انجامشده است.
چرا اندازه پا به کفش تا این میزان اهمیت دارد؟
طراحی و اندازه مناسب در کفش کودکان برای رشد سالم پای آنها بسیار ضروری است. پای کودکان یک ساختار نرم دارد که همچنان در حال رشد و تکامل است تا سفت و استخوانی شود و شکل تکاملیافتهای پیدا کند. کودک باید داخل کفش فضای کافی برای حرکت پاهایش داشته باشد و کفش نباید رشد پای او را محدود کند. همچنین کفش نباید زیاد بزرگ باشد، چون کفش بزرگ هم میتواند منجر به بروز تاول در پا شود و روی راه رفتن کودک تاثیر بگذارد.
کفش بزرگ باعث میشود کودک کوتاهتر قدم بردارد و هنگام قدم برداشتن، پای خود را تا ارتفاع بیشتری بالاتر بیاورد که این باعث خم شدن بیشتر زانو در هوا میشود. مطالعات نشان میدهند کودکانی که معمولا کفش نمیپوشند و پابرهنهاند یا مدتزمان کمتری پایشان در یک فضای محدود و بسته قرار دارد، انگشتهای متفاوتتر و گودی کف پای بیشتری نسبت به دیگر کودکان دارند. اثر این تفاوتها روی سلامت پا در کوتاهمدت و بلندمدت هنوز نامشخص است.
از دیدگاه کلیتر، کفشهایی که امکان آزادی حرکت و تسهیل تعامل کودکان در محیط را فراهم میکنند، بهتر هستند. در کودکان نیز مانند بزرگسالان، کفش باید حرکت پا را تسهیل ببخشد؛ یعنی کودک بتواند بهراحتی فعالیتهای مربوط به سن خود مانند دویدن، پریدن و فوتبال بازی کردن را انجام دهد. کودکان خصوصا در سنین مدرسه میخواهند پابهپای همسالان خود بازی و فعالیت کنند. والدین هم طبیعتا بهدنبال کفشهایی برای کودکانشان هستند که این انتظارات را برآورده کنند. گرچه معمولا اطلاعات والدین درباره سلامت پا، از تجربیات آنها که با دیگر همکلاسیها و افراد فامیل تقسیم میکنند، میآید. معمولا والدین تا جایی که امکانات مالیشان اجازه دهد، تمایل دارند ابتدا پای کودکشان اندازهگیری شده و سپس کفش موردنظر را خریداری کنند.
خرید کفش بهصورت آنلاین
برای خرید آنلاین، افراد معمولا پا را در خانه اندازه میگیرند و با تطابق دادن اندازهها با جداول سایز موجود در اینترنت، کفش مناسب خود را خریداری میکنند. البته بیشتر منابع و اطلاعات مربوط به انتخاب سایز که بهصورت آنلاین موجود است، توسط کمپانیهای کفش تولید شدهاند و اطلاعات منتشرشده از سوی متخصصانی مانند کالج طب اطفال در میان آنها بسیار اندک است. محتواهای مربوط به سایزبندیها از سوی کمپانیهای کفش تولیدشده و بهراحتی در دسترس والدین هستند و اغلب بهعنوان اولین جستوجو در صفحه ظاهر میشوند. ناگفته نماند که اطلاعات برخی از آنها با واقعیت (اندازههای پای کودکان)، کاملا مغایرت دارد.
چگونه اسکن سهبعدی پا به انتخاب ما در اندازه درست کفش کمک میکند؟
اسکن پا و آنالیز سهبعدی شکل پا به ما کمک میکند تا اشکال ساختاری و سطحی خاص را بشناسیم. این اطلاعات ما را با قالبهای کفش بزرگتر برای یک سن یا نژاد خاص آشنا میکند. اگر به شکل سهبعدی پا نگاه کنیم و تغییرات آن را با گذشت زمان ببینیم، میتوانیم اطلاعات ارزشمندی درباره درجهبندی قالب کفش و چگونگی تغییر مورفولوژی و اندازه پا با سایز پا به دست بیاوریم. هر نقطه از سطح پا که با استفاده از اسکنر ثبت میشود، بهصورت ریاضی قابل توصیف است. توضیح این نقاط روی سطح اسکن و شکل خاص آن به ما درباره تغییرات منطقهای در شکل سطح پا و چگونگی تغییر آن با رشد پا میگوید. بهعنوان مثال در اسکن سهبعدی تمام انحناها و فرورفتگیهای پا بهصورت دقیق اندازهگیری و آنالیز میشود.
دیدن انحنای پا بهصورت بصری نشان میدهد انحنای طولی پا با بالا رفتن سن بیشتر میشود و نواحی از پا که در تماس بیشتر با کفش است در طول زمان تغییر میکنند و این یعنی یک قالب کفش جهانی برای کودک نمیتواند پاسخگو و تامینکننده نیاز پای تمام کودکان جهان باشد. با ظهور فناوریهای جدید برای اندازهگیری و اسکن پا بهنظر میرسد خرید آنلاین کفش راحتتر و مطمئنتر از گذشته شده است. از دادههای موجود در این زمینه میتوان برای طراحی کفشهای بهتر و راحتتر استفاده کرد. همکاری بیشتر میان متخصصان سلامت و صنعت کفش (هم خردهفروشان و هم برندها) میتواند راحتی پا در کفش را به شکل قابلتوجهی ارتقا ببخشد.