افزایش نرخ گاز به تولید متانول آسیب زده است
حمیدرضا چایچی، رییس فروش و توسعه بازار پتروشیمی زاگرس در این نشست، ذعال سنگ (۶۴ درصد) و گاز طبیعی (۲۳ درصد) را به عنوان بزگرترین منابع اولیه جهت تولید متانول جهانی دانست و گفت: «روند تغییرات نرخ گاز در سالهای اخیر نشان میدهد روند شدید افزایش نرخ گاز در ایران شدیدا به تولیدات متانول آسیب زده است.»
او با اشاره به این که تولید جهانی متانول در جهان با افزایش ۵۰ درصدی طی ده سال اخیر روبهرو بوده است، تصریح کرد: «بخش بزرگی از این پتانسیل تولید در کشور ایران است که اگر این ظرفیتها به کار گرفته شوند با ۲ میلیون تن مازاد عرضه روبهرو خواهیم بود همانطور که در سطح جهانی نیز در حال حاضر با مازاد عرضه روبرو هستیم.»
رییس فروش و توسعه بازار پتروشیمی زاگرس افزود: « تغییراتی در بحث سوختهای جایگزین ایجاد شده است. به طور مثال استفاده از متانول برای سوخت کشتی بسیار گسترش پیدا کرده است. در ایران نیازمند پیگیری و همگامسازی این تغییرات با تغییرات جهانی هستیم که بتواند ارزش افزوده بسیار چشمگیری را به این صنعت بیفزاید.»
به گفته او، افزایش نرخ گاز در ایران، کاهش چشمگیر قیمت متانول، مساله خرید یا انتقال لایسنس، اثرگذاری چین بر قمیت متانول، افزایش تعداد رقبا و تولید در ایران و ظهور رقبای جدید خارجی، افزایش نرخ خوراک و یوتیلیتی، قیمتگذاری دستوری محصول، احتیاج زنجیره ارزش متانول به زیرساخت گسترده برای تولید، چالشهای نظارتی و مقرراتی سختگیرانه، عدم وجود سرمایهگذاری و… از مسائل مهم موثر به عنوان چالشهای صنعت متانول ایران هستند.
چایچی در بخش دیپری از سخنان خود گفت: «کل تولید متانول ایران در بخش خصوصی انجام میشود. این که یک قسمت از بخش خصوصی فکر کند که قسمت دیگر به آنها تعهد دارد، منطقی نیست.»
او افزود: «این اشتباه از سمت دولت شکل گرفته که ما را مجبور میکند به قسمتهایی از بخش خصوصی متعهد باشیم. اما با این وجود بله، ما نیز مشتاق به همکاری با سایر قسمتهای بخش خصوصی در جهت تکمیل زنجیره ارزش و جذب سرمایه هستیم. اما باتوجه به مسائلی مانند اینکه سیاست دولت در خصوص نرخ گاز خود مشخص نیست و روشن نیست چه تصمیمی میگیرد به نظر من اجرا این پروژه هم کمی ابهام دارد.»
روند افزایشی قیمت خوراک متانول احتمالا ادامه دارد
نادر دانشور، رییس گروه فرآیند شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی در این نشست با بیان این که همانطور که میدانیم قیمت خوراک متانول افزایش یافته است، گفت: «احتمالا این روند افزایشی همچنان ادامه خواهد داشت و سبب چالش سوددهی واحدهای تولید متانول بوده است. همچنین کاهش قیمت محصول متانولی این چالش را تشدید کرده است.»
او افزود: «در سال ۲۰۱۰ تولید زیادی از محصولات پلیمری مانند پلی پروپیلن از متانول را متصور نبودیم ولی در سال ۲۰۱۶ شاهد بودیم که بخش قابل توجهی از این بازارها را به خود اختصاص داد و در سال ۲۰۲۱ این میزان تولید به ۱۸ درصد رسید که پیشبینی میشود این شیب تولیدی پلیمر از متانول در سالهای آتی افزایشی باشد. این نشان دهنده اهمیت متانول برای صنایع پلیمری است.»
رییس گروه فرآیند شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی با اشاره به معاهده پاریس گفت: «در این معاهده بر کاهش مصرف انرژی تاکید شده است. در حال حاضر، ۶۰ درصد تولیدات انرژی از هیدروکربنهای فسیلی است.»
او با بیان این که یکی از مباحث مهم در این خصوص، بحث تبدیل انرژی پاک به متانول است، گفت: «در این بخش، برنامهریزی شده که در سال های ۲۰۳۰ و نهایتا در سال ۲۰۵۰ عمده مصارف انرژی جهانی از هیدروژن، آمونیاک و سایر منابع انرژی پاک باشد.»
دانشور با ظرح این پرسش که «چرا متانول در سالهای آتی مفید خواهد بود؟» تصریح کرد: «اگر به این سوال بخواهیم پاسخ دهیم باید اینطور گفت که ویژگیهای متانول به عنوان ماده پاک، در حال حاضر بهتر از سایر مادهها است و آن را به بهترین مواد در دسته انرژی پاک قرار میدهد.»
تخفیفات دولت پاسخگو نبوده است
مجید دفتری در ادامه این میزگرد با طرح پرسش اساسی که چرا زنجیره ارزش متانول تکمیل نشده است، گفت: «برای بررسی این پرسش باید توجه داشت که تخفیفات دولت در خصوص کاهش قیمت نرخ خوراک، جوابگوی این مساله نبوده و از سال گذشته دولت تصمیم گرفت با پیگیری سیاستهای دیگری سعی در تکمیل زنجیره ارزش داشته باشد.»
او افزود: «امروزه ما با کمبود گاز مواجه هستیم. قیمت گازی که به صنایع پتروشیمی داده میشود بسیار پایین تر از گاز صادراتی است و شاید در نگاه اول به نظر برسد که صرفه اقتصادی ندارد. اما باتوجه به این که تنها ۴ درصد از منابع گازی در اختیار پتروشیمیها به عنوان خوراک قرار می گیرد خواهیم دید که تولید ارزش بسیار بالاتری را خواهیم داشت.»