در فروردینماه عمدتا صنایع ریالی کوچکتر شرایط بسیار بدی دارند. با وجود این، به دلیل انتظارات در خصوص کاهش فاصله دلار آزاد و نیما، صنایع بزرگ و دلاری بورس، عملکرد بهتری داشتند. تحولات قیمتی بورس کالا نیز بهشدت بر عملکرد صنایع بزرگ اثرگذار بوده است.
به نظر میرسد تا زمانی که این انتظارات تقویت میشود، به طور موقت و در کوتاهمدت صنایع بزرگ برنده بازار خواهند بود. اما بعید به نظر میرسد که سال جدید سال خوبی برای بزرگترها باشد.
رشد نیما؛ محرک دلاریها
اتفاقی که در بورس تهران، بهواسطه افزایش فاصله دلار آزاد و نیما افتاده، انتظاراتی را در خصوص صنایع بزرگ به وجود آورده است. این درحالی است که هماکنون، محصولات فولادی و فلزات گرانبها در بورس کالا، با دلار بیش از ۵۰هزار تومان معامله میشوند. با توجه به شرایط نرخ ارز و ثبات نسبی در سطوح فعلی، انتظار میرود که دلار نیما تا ۵۰هزار تومان رشد کند. در این صورت، این نماگر، افزایش ۲۵درصدی را تجربه میکند. با این حال، بازهم فروش در بورسکالا با نرخهای بالا صرفه بهتری دارد. هماکنون تولیدکنندگان ورق نرخهای بالایی را برای ورقهای خود پیشنهاد میدهند و معاملاتی را با نرخهای مذکور انجام میدهند. فولاد خوزستان، در بورس کالا شمشهای فولادی خود را با دلار ۴۵هزار تومانی به فروش میرساند. با این حال، رشد نرخ نیما برای شرکتهایی خوب است که فروش صادراتی قابل توجهی دارند. بنابراین همچنان صنایع دلاری پتانسیل بالایی دارند تا در کوتاهمدت بخشی از عقبماندگی خود را جبران کنند.
در میان عملکرد ماهانه صنایع، مواد شیمیایی و فلزات گرانبهای غیرآهنی، با ثبت بازدهی حدود ۴درصدی از سایر صنایع جلوتر هستند.
رشد شاخص صنعت مواد شیمیایی به دلیل گپ بالای دلار آزاد و نیماست که به نظر میرسد جبران شود. اما فلزات گرانبها، در فروردینماه با افزایش قیمتهای جهانی همراه شدند.
ضمن آنکه مس با قیمتی در محدوده ۵۰۰میلیون تومان به ازای هر تن در بورس کالا معامله شد و قیمت مس جهانی بالای ۹هزار و ۷۰۰دلار و قیمت روی هم ۲هزار و ۷۰۰دلار را به خود دید. به نظر میرسد با توجه به تقاضای بالای این فلزات، صورتهای مالی خوبی در انتظار این صنایع باشد.
پس از دوصنعت مذکور، آهن و فولاد و سیمان نیز شرایط بهتری داشتند. بازدهی ۱٫۷۱درصدی شاخص فولادیها و بازدهی یکدرصدی صنعت سیمان، قابل توجه بوده است و کارنامه بهتری را نسبت به شاخص کل برجای گذاشتند. با وجود آنکه بازارهای جهانی تحرکات شدیدی نداشته و حتی بهواسطه کاهش رشد اقتصادی چین، چشمانداز تاریکی در انتظار صنعت فولاد است، فولادیها به امید رشد دلار نیما نشستهاند. حجم معاملات آهن اسفنجی در بورسکالا طی اولین ماه از سال بالاست و ارزش معاملات نیز حاکی از آن است که حدود ۱۳همت آهن اسفنجی در بورس کالا معامله شده است که رکورد جدیدی در معاملات این محصول میانی است. ارزش معاملات شمش فولاد نیز طی فروردینماه دوباره پس از دوماه به بالای ۱۴همت رسید. به همین سبب، احتمال آنکه صنایع بزرگتر گزارشهای ماهانه خوبی را طی اولینماه از سال جدید ارائه دهند، بالاست.
بازدهی صنایع مذکور، در حالی اتفاق افتاده است که صندوقهای بخشی بازدهی به مراتب بدتری داشتند. در این میان، تنها صندوق «سمان» در فروردینماه موفق شده است بازدهی ۳٫۴درصدی را به ثبت برساند و از شاخص صنعت سیمان جلو بیفتد. صندوق پتروآگاه، طی این مدت، بازدهی منفی ۸٫۹درصدی داشته و بازدهی «استیل»، حدود منفی ۳درصد بوده است. به نظر میرسد بازدهی ضعیف صندوقهای بخشی، عمدتا به دلیل عدم استفاده از بازار مشتقه و کارکرد پوشش ریسک آن است. برخی از کارشناسان معتقدند که استفاده از اختیار فروش در پرتفوی چنین صندوقهایی میتواند مانع ریزش بیشتر ارزش دارایی آنان شود.
سایر صنایعی که از آنها صحبت به میان نیامده است، عمدتا بازدهی منفی داشتند و موفق به ثبت بازدهی برای سهامداران نشدند. صنایع اوره و پالایشی، بازدهی منفی ۱٫۱درصد و منفی ۱٫۵۵درصدی را برای سهامداران خود به همراه داشتند. چشمانداز تاریک نفت و کاهش کرکاسپردها سبب شده است تا این دو صنعت که بیشترین حساسیت را نسبت به نرخهای جهانی دارند، در وضعیت ناگواری به سر ببرند. نکته قابل توجه آن است که همه صنایع کوچک که نرخ آنها به دلار وابسته است نسبت به دلیل هیجانات منفی بازار، بازدهی کمتر از شاخص هموزن داشتند، به طوری که در نهایت حدود ۵هزار میلیارد تومان سرمایه حقیقی از بازار خارج شده است. با وجود آنکه تمرکز بر صنایع بزرگ بازار است و احتمالا در کوتاهمدت هیجان مثبت بازار با رشد شاخص این صنایع آغاز میشود، همچنان به دلیل وجود موانع داخلی، نظیر عدم تعیین برخی از متغیرها در بودجه و سیاستهای مالی و ارزی دولت، احتمالا این صنایع از رشد قیمت دلار جا میمانند. این امر عقبماندگی بورس از سایر بازارها را رقم خواهد زد.