فاطمه امیراحمدی/سخن اول نشریه شماره ۲۸۸ دی ماه ۱۴۰۱
نهمین نمایشگاه بینالمللی کفش، کیف، چرم و صنایع وابسته (امپکس) ۱۹ تا ۲۲ دی ۱۴۰۱ در محل دائمی نمایشگاه بینالمللی تهران درحال برگزاری است . البته اگر دو دوره نمایشگاه صنعت کفش در دوره جدید که سال ۹۱ و ۹۲ در هتل المپیک برپا شد، به این مجموعه اضافه شود، در واقع یازدهمین نمایشگاه صنعت کفش در حال برگزاری است. حضور تولیدکنندگان خرد، متوسط و بزرگ در کنار یکدیگر، با هدفمندی مشخص و برنامههای منسجم، تفکر جمعی بهوجود میآورد که میتوان انتظار تحولی بزرگ را در صنعت داشت. برخی برای نخستینبار در امپکس حضور دارند و بسیاری هم سابقه طولانی شرکت در این نمایشگاه تخصصی را دارند. امروز تولیدکننده به این باور رسیده که تبلیغ در تولید حرف اول را میزند و نمایشگاه میتواند فرصت خوبی برای این امر باشد بهشرط اینکه…، پاسخ را از زبان غرفهدارها بخوانیم.
کمک نمایشگاه به بازار تولید
محمد منتظرتبریزی، تولیدکننده کفش
امسال برای نخستینبار در نمایشگاه امپکس شرکت دارم. برگزاری نمایشگاه یک ضرورت است. هنگامی که صنعتگر محصولاتش را تولید میکند باید به نحوی آن را به بازار تقاضا معرفی کند تا بهدست مصرفکننده برسد. اگر سابقه طولانی در حوزه فعالیت خود داشته باشد به نوعی شناخته شده بوده و مشتریان قدیمی بهدنبال خرید کالا هستند، اما برای گسترش بازار و توسعه فعالیتها و نیز یافتن مشتریان جدید، ناگزیر است در جایی به معرفی خود بپردازد. نمایشگاه این بستر را فراهم کرده و در کنار فضای مجازی به کمک صنعت و تولید میآید.
اثرگذاری نمایشگاه به تبلیغات کمی و کیفی مجریان برگزارکننده برمیگردد؛ اینکه چقدر اطلاعرسانی شده است و از چه جامعهای از مشتریان بالقوه دعوت به بازدید کردهاند. در واقع، نمایشگاه محلی برای ملاقات تولید و مصرف است. بهتازگی در یکی از استانها نمایشگاه کفش برگزار شد، اما متاسفانه ۹۵ درصد شرکتکنندگان و بازدیدکنندگان از همان استان بودند و فقط ۵ درصد غرفهدارها و تجار از شهرهای دیگر یا از کشوری مانند افغانستان حضور داشتند. این نشان میدهد اطلاعرسانی و دعوت از جامعه هدف بهدرستی انجام نشده و مجریان نتوانستهاند جذابیت لازم را برای مشتریان بهوجود آورند.
تهیه بنر و کلیپ به زبان انگلیسی برای یک نمایشگاه بینالمللی ضروری است. در نمایشگاه استانبول، تجار خارجی زیادی حضور دارند و از محصولات ایرانی استقبال میکنند، اما بهدلیل برخی محدودیتهای سیاسی، حاضر به سفر نیستند. در این راستا وزارت امور خارجه و سفارتخانهها هم همراه نبوده و اطلاعات تجاری مناسبی ندارند تا در اختیار شرکتکنندگان قرار دهند. گاهی تولیدکننده هزینه میکند، در نمایشگاه حاضر میشود، اما بهدلیل نداشتن اطلاعات لازم، تمام هزینهکردهای زمانی و مالی او هرز میرود. اگر دولت بهدنبال حفظ فعالیتهای تولیدی است، با توجه به نوسانات قیمت دلار، فروشها باید به دلار انجام شود در حالی که صادرات کفش به عراق، افغانستان یا جمهوری آذربایجان به تومان بوده و این امر به نفع آنها و به ضرر اقتصاد ایران است. بخش زیادی از بازارهای قاره افریقا در دست ترکیه بوده که ظرفیت خوبی برای صنعت کفش بهشمار میرود.
نرخ تورم در ایران بالاتر از ۴۰ درصد و سود تولیدکننده ۲۰ درصد است که زمینه آبرفتن سرمایه در گردش صنعتگر را به وجود آورده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، در ۵ سال آینده تعداد کمی از فعالان صنعت باقی میمانند و بخش زیادی از تولیدکنندگان خرد و متوسط از گردونه رقابت حذف خواهند شد. بنابراین مجریان نمایشگاهها میتوانند با دعوت از بازرگانان خارجی، بازارسازی کرده و کمک شایانی به بازار صنعت کفش کشور کنند.
اثربخشی و حضور دوباره
نیما محمدی، تولیدکننده کفش
تقریبا هر سال در نمایشگاه امپکس شرکت میکنم، زیرا این حضور در ادامه فعالیت واحدهای تولیدی اثرگذار است. تولیدکنندگانی که هر سال در این رویداد شرکت میکنند، چون نتیجه گرفتهاند دوباره مبادرت به رزرو غرفه میکنند. البته برگزاری امپکس هر سال متفاوت از سال قبل بوده و شرایط اقتصادی و سیاسی بر آن تاثیر دارد. نوسانات نرخ دلار منجر به تغییر قیمت مواد اولیه و در نتیجه بهای تمامشده کالا داشته و ممکن است استقبال در دورهای زیاد و در سال بعد کمتر باشد.
افزایش قیمتها در بازار و کاهش قدرت خرید مردم باعث شده تولیدکننده ظرفیت تولیدش را کاهش دهد. تولید و بازار در یک زنجیره قرار دارند و نوسان در یک حلقه سبب میشود سایر حلقهها نیز متاثر از تغییرات شوند.
برگزاری نمایشگاه چرم، کیف، کفش و ملزومات آن بر صنعت کفش بیتاثیر نبوده و زمینه بهروز شدن واحدهای صنعتی را فراهم کرده است. البته صرف شرکت در نمایشگاه، کارساز نیست و زمانی دیدوبازدید کامل میشود که بازار مصرف چه داخلی و چه خارجی در کنار تولید حضور پررنگی داشته باشد.
ثبت تجربهای نو
علیرضا سلیمانخان، ماکتساز زیره کفش
امسال نخستین تجربه را با حضور در امپکس به ثبت میرسانم. این امر به توصیه دوستان بوده است. پیشنهاد دادند نمایشگاه بهترین فرصت برای معرفی کارهای جدید و بهروز هر حرفهای است.
در حال حاضر برای ساخت ماکت، سازندگان از روی زیره الگوگیری میکند، اما در شیوه جدید، دیگر نیاز به زیره نیست و از روی عکس یا قالب ماهیچه این امر شدنی است. علاوهبر اینکه، صرفهجویی زمانی رخ میدهد.
تاثیر حضور در نمایشگاه برای شرکتهای تازهوارد، بیشتر از برندهای شناختهشده است؛ شرکتهایی که هر سال در نمایشگاه غرفه دارند، حضور دارند تا در یادها بمانند، اما نوپاها بیشتر برای معرفی میآیند. فضای رقابتی صنعت تنگتر شده و شاید تمام رقبا محصولات مشابه داشته باشد، اما مهم است که به هر طریقی، سهم خود را در سبد کالایی مشتری حفظ کنند. در واقع حضور سالانه در نمایشگاه ضروری است، حتی اگر تولیدکننده کارهای تکراری برای نمایش داشته باشد. این حضور برای اعتبار تولیدکننده مفید خواهد بود.
حضور خارجیها و رفع گرههای صنعتی
ندا حمزهلو، تولیدکننده کفش
نمایشگاه مکانی برای ارتباط بدونواسطه و رودرروی تولیدکننده و مصرفکننده است. صنعتگر در چنین فضایی، بهویژه اگر نمایشگاه تخصصی باشد، توانمندیهای خود را نشان میدهد. چنین نمایشگاههایی با مشتری گذری در ارتباط نیست.
صنعتگر هر زمان محصول جدیدی داشته باشد، کالایی که در رقابت با محصولات داخلی و حتی مشابههای خارجی، حرفی برای گفتن دارد، معرفی آن و جذب مشتری جدید، او را ملزم میکند تا در نمایشگاه حضور پررنگی داشته باشد.
برپایی نمایشگاه، زمینه حضور تمام فعالان یک صنعت را فراهم میکند، چون همه میدانند آخرین دستاوردها قرار است به نمایش گذاشته شود؛ بنابراین با شرکت در چنین رویدادهایی، با آخرین تکنولوژیها و طرحهای نو آشنا میشوند.
عرضهکننده در محیط نمایشگاه نسبتبه سلیقه تقاضاکننده آگاهی کسب کرده و میتواند هدفمندتر جلو برود. در واقع امپکس میتواند برای فعالان صنعت کفش، محلی برای شناخت بازار باشد.
بهطور قطع، بینالمللی بودن نمایشگاه میتواند سطح کیفی آن را ارتقا ببخشد و حضور شرکتهای بینالمللی برای گرههای صنعتی راهگشاست. با توجه به شرایط سیاسی و اقتصادی که کشور دارد، حضور تولیدکننده در نمایشگاههای خارجی هزینهبر بوده و خارج از توان واحدهای تولیدی خردتر است، اما دعوت از تولیدکنندگان سایر کشورها برای حضور در نمایشگاه سبب میشود تولیدکنندگان بتوانند آخرین تغییرات جهانی صنف خود را رصد کنند و نسبت به تحولات حوزه ماشینسازی و تولید مواد اولیه آگاه شوند؛ بنابراین جای خالی شرکتهای خارجی در نمایشگاه امپکس ملموس است.
نوسانات نرخ ارز، قیمت مواد اولیه را افزایش و بالا رفتن بهای تمامشده با توجه به کاهش قدرت خرید مردم، پوشاک را در سبد کالایی خانوار ایرانی در جایگاه سوم و چهارم قرار داده است. تقویت بازار و افزایش درآمدهای ارزی برای ایجاد رفاه اجتماعی منوط به صادرات بوده که نمایشگاه بستری برای تحقق این امر مهم است.
تغییر یک باور
حسام قاسمی، تولیدکننده چسب
نمایشگاه، بهویژه برای تولیدکنندگانی که بهطور مستمر فعالیت نداشتهاند، فرصت خوبی برای معرفی است. نمایشگاه فضایی برای اطلاعرسانی و یافتن مشتریان قدیمی و البته جدید است.
پیشتر شاید برخی تولیدکنندگان غرفه گرفتن در نمایشگاه را هزینه اضافی میدانستند، اما امروز این باور کمرنگ شده، زیرا رقبا در بازار صنعت کفش رو به افزایش است. اگر تولیدکنندهای در چنین محافلی، حضور نداشته باشد، دیده نمیشود. در نمایشگاه تولیدکنندگان مختلفی حضور دارند و هر صنعتگر باید حضور خود و استمرار فعالیتش را به بازار اعلام کند. شاید بتوان گفت نمایشگاه واسط بین تولیدکننده و مصرفکننده است؛ البته حضور نیازمند پیششرطهایی است و افراد باید با برنامه در نمایشگاهها شرکت کنند. میتوان اذعان کرد در فضاهای نمایشگاهی بهویژه اگر شرکتکنندگان خارجی هم باشند، ایدهها بهتر دیده میشود.
بهبود فعالیتها در تولید و اجرا
سیدحسن حسینی، فعال در ابزار و یراقآلات
مشتریان بالقوهای در نمایشگاهها وجود دارند که حضور تولیدکنندگان، آنها را بالفعل میکند. بهطور قطع برای حضور در چنین فضایی باید ظرفیتی بیش از مشتریان فعلی داشت و برای یافتن مصرفکنندگان جدیدتر، هزینه زمانی و مالی کرد.
در دو سالی که بهدلیل پاندمی کرونا، مردم بیشتر قرنطینه بودند، نمایشگاه رونق گذشته را نداشت. ایجاد انگیزه برای حضور بیشتر و قدرتمند شرکتها، حس رقابت را در نمایشگاه پررنگتر میکند. تولیدکنندگان در جذب مشتری بیشتر و توسعه بازار سعی در تامین تمام سلایق دارند؛ از اینرو در کیفیت، فناوری و… بهدنبال روزآمدی خواهند بود.
در دورههای نخست برگزاری این رویداد بزرگ، کارها ضعیف بودند، اما امروز با گذشت تقریبا یک دهه، برخی محصولات تولید داخل با مشابه خارجی، قابل رقابت هستند. در برخی دورهها که حضور شرکتهای خارجی پررنگ بوده، از کشورهایی مانند سوریه هم در نمایشگاه بازدید داشتند. این رشد فقط در حوزه تولید نبوده، بلکه به مرور، مجریان برگزارکننده نمایشگاه نیز تجربه بیشتری در مدیریت کسب کردند و رفتار تبعیضآمیز کمتر شد. در سالهای ابتدایی برگزاری نمایشگاه، گلایهها درباره جانمایی بسیار بود. سالنهای نامناسب سبب شده بود، بسیاری از شرکتکنندگان با وجود هزینه مالی و زمانی در گوشههایی قرار بگیرند که خیلی دیده نمیشدند.
امسال برنامهها در حوزه اجرا بهبود پیدا کرده و اطلاعرسانیها زودتر انجام شده بود، اما ضرورت دارد پلتفرم نمایشگاه در اختیار کسانی که تمایل به شرکت در آن دارند، قرار گرفته و بهاین ترتیب عادلانه رفتار شده و هر کس جای موردنظر خود را در نقشه نمایشگاهی انتخاب کند. در نتیجه هر فردی زودتر برای ثبتنام اقدام کند، میتواند این شانس را داشته باشد که در جای بهتر قرار بگیرد؛ کاری که در نمایشگاههای زیادی مجریان امر انجام میدهند و نمایشگاه را با بالاترین میزان رضایتمندی مدیریت میکنند.
امپکس و تاجر گذری
قاسم جمالی، تولیدکننده کفش
برپایی رویدادی بزرگ مانند نمایشگاه امپکس تاثیر زیادی در تغییر و بهبود وضعیت هر حوزه اعم از تولید، خدمات و تجارت دارد. تولیدکننده مشتریان جدید پیدا میکند و مدیریت کمی و کیفی ارتقا مییابد، چراکه یکی از کارکردهای نمایشگاه، بازاریابی است.
امپکس زمانی میتواند تاثیر بیشتری داشته باشد که به لحاظ سختافزاری و نرمافزاری، آخرین تغییرات از سوی تولیدکنندگان به نمایش گذاشته شود؛ ماشینآلات صنعتی با تکنولوژی بالا، مواد اولیه فناوری شده و…
در دورههای قبل برخی شرکتهای خارجی در بخش تجهیزات و ماشینآلات و نیز تولید و تامین مواد اولیه حضور داشتند، اما پس از تحریمها و شیوع ویروس کرونا، نمایشگاه بیشتر شکل ملی پیدا کرد تا بینالمللی.
در حال حاضر، جای خالی فناوری در امپکس ملموس است. دانش فنی در بخش مواد اولیه و سختافزارها روزآمد نشده و رشد مورد انتظار رخ نداده است. هدف خاصی در این حوزه وجود ندارد و این موضوع در ادامه منجر به تضعیف عملکرد نمایشگاه میشود. البته امسال یکی از استانهای برگزارکننده نمایشگاه کفش، برنامهریزی هدفمند داشته و قرار است نمایشگاه پرباری با حضور تجار کشورهای خارجی در استان قم برگزار شود. دعوتنامههای زیادی برای بازرگانان خارجی ارسال شده و حتی بلیت رفتوبرگشت و اسکان در بهترین هتلها که همگی قرار است به شکل رایگان انجام شود. این هزینهها بهنوعی سرمایهگذاری بلندمدت بهشمار میرود. ممکن است این تجار خارجی از یک کارخانه خرید کنند، اما در عمل نفع آن به تمام صنوفی میرسد که با این صنعت در ارتباط هستند. هر واحد تولیدی در کنار اشتغالزایی مستقیم، اشتغال غیرمستقیم هم داشته که این مراودات تجاری اشتغالآفرینی را افزایش میدهد. خرید از چند برند سبب میشود این بازرگانان با صنعت کفش ایران آشنا شده و در ادامه از سایر تولیدکنندگان فعال سایر استانها هم بازدید و خرید داشته باشند. حرکت به سوی درآمدزایی ارزی صنایع ضروری است تا چرخ صنعت بچرخد و شکوفایی اقتصادی رخ دهد.
جای چنین برنامهای در امپکس خالی است و باید از تجار خارجی بهویژه بازرگانان منطقه دعوت شود تا صنعت کفش کشور از بازار بزرگ موجود استفاده بهینه را داشته باشد. اگر در این امر موفق عمل کنیم در حوزه درآمد ارزی از وابستگی نفتی دور میشویم.
در حال حاضر با تلاطم بازار ارز، قیمت مواد اولیه و در نهایت بهای تمامشده افزایش یافته و محصولات مازاد نیاز بازار داخل است. این چالش با صادرات حل میشود و نمایشگاه بهترین بستر برای حضور بازرگانان خارجی و رونق صادرات است. شاید در امپکس ۱۰ نفر خارجی هم حضور داشته باشند اما گذری آمدهاند مثلا برای انجام کاری به ایران سفر کردهاند که سری هم به نمایشگاه میزنند.
تبلیغات گسترده برای جذب تجار خارجی نیاز است و اینکه به کمک سفارتخانههای ایران در کشورهای مختلف، دعوتها به عمل آید. ضربالمثلی انگلیسی میگوید اگر قرار است کاری انجام شود، ۹۰ درصد آن وابسته به تبلیغات است. برگزارکنندگان فقط به درآمد خود فکر میکنند و در این راستا، برنامه بلندمدت ندارند. در حالی که تجار خارجی از دعوتنامهها استقبال کرده و خوشحال میشوند که از سوی کشوری برای بازدید از نمایشگاه محصولاتشان دعوت شوند.
اعتماد به ظرفیتهای داخلی
حمید حسننژاد، فعال حوزه مشاوره، آموزش و طراحی
صنعت کفش در حال پوستاندازی است و تفکرات در حال نوشدن هستند. در این تحولات، نمایشگاه نقش بسزایی دارد، اما حضور صرف، کارآمد نبوده و هدفگذاری کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت نیاز است. تولیدکنندگان کوچک بسیاری با قدرت در نمایشگاه شرکت میکنند، اما هنوز تبدیل به برند نشدهاند. متاسفانه برندها در ایران عمر طولانی ندارند. برندهای زیادی در صنعت کفش فعال بودند که امروز دیگر نامی از آنها برده نمیشود، زیرا تبلیغات کارسازی انجام نمیشود. امروز که برخی از تولیدکنندگان کفش تبلیغات را آغاز کردهاند، به شکل محدود به امر مهم میپردازند. امپکس برای پر شدن این خلأ میتواند بسیار کمککننده باشد، اینکه تولیدکننده با هدف وارد موضوعات مختلف شود. برگزاری سمینارها و پنلهایی با محور آموزش، طراحی زنده محصول و ایدهپردازی بسیار مفید است.
هر برند بزرگ جهانی، دارای یک اتاق فکر است. جای خالی مهندسی فکر، بخش تحقیق و توسعه (R&D) و… در صنعت کفش سبب شده همه نگران کپی شدن کارهایشان باشند. تغییرات در حال انجام است، اما روند کندی دارد. مقاومت در برابر تغییر نسبت به استقبال از پیشرفت، زیاد است. این امر به تفکر تولیدکننده برمیگردد، چون ایده ندارد و کارهای برندهای جهانی را کپی میکند، تکرار طرحهایی را دارد که برای مشتری تازگی ندارد. اعتماد به ظرفیتهای داخلی و توانمندی فارغالتحصیلان سبب میشود از تفکر سنتی که به آن هم میبالیم، خارج شویم.
تبلیغات حرف اول و آخر را میزند
حسین پیری، تولیدکننده کفش
نمایشگاه امپکس بستری برای تبلیغ محصولات است، اما این امر نباید محدود به بازار داخل شده و مجریان برگزارکننده باید بتوانند نسبت به آمار بازدیدکنندگان خارجی مباهات کنند. در این راستا، اطلاعرسانی بهموقع و گسترده مهم است بهطوری که ۹۹ درصد تاثیر در بخش تبلیغات نهفته است و فقط یک درصد از این سهم به حضور تولیدکننده با دستاوردهای جدید برمیگردد. برخی تولیدکنندگان حاضر در نمایشگاه، تبلیغات را خودشان انجام میدهند و با تهیه بنرهایی در اتوبانها و نزدیک نمایشگاه در واقع اطلاعرسانی میکنند، در حالی که این امر وظیفه مجری برگزارکننده است. از یک ماه قبل باید اطلاعرسانی تخصصی انجام شود. تیزر اثربخشی زیادی در بیننده دارد و جای آن در امپکس خالی است. با وجود هزینه زیاد، بازخوردها در سطح انتظارات نیست. در این راستا نمایشگاه قم که ماه آینده برگزار میشود، خوب کار کرده و باید منتظر تاثیرت آن در صنعت و بازار کفش کشور بود.
کمک به اشتغالزایی
کامیار عسکری، فعال در حوزه مواد اولیه
تبادلات اطلاعات در فضایی مانند نمایشگاه رخ میدهد بهشرط اینکه محدود به داخل نباشد. هنر و توانمندی در صنعت کفش کشور وجود دارد، اما دسترسی تولیدکننده به مواد اولیه مشکلاتی را به وجود آورده که این امر هم میتواند با حضور شرکتهای تولیدکنندگان خارجی رفع شود. در دورهای بیش از ۵۰ شرکت تامینکننده مواد اولیه در امپکس غرفه داشتند. دسترسی به مواد اولیه باکیفیت و روزآمد برای توسعه فعالیتها ضروری است و نمایشگاه میتواند یکی از بخشهایی باشد که در تحقق آن راهگشاست. در حال حاضر هند با وجود اینکه قدمت زیادی در صنعت چرم ندارد، در کنار پاکستان، بازار چرم امریکا را در اختیار دارند.
حدود ۲۸۰ هزار نفر بهطور مستقیم در صنعت چرم فعال هستند. همچنین حدود ۹۵ هزار نفر خانم در این بخش فعالیت خانگی دارند و در فضای مجازی خریدوفروش میکنند. البته متاسفانه در چند وقت اخیر بهدلیل اختلالات اینترنتی، کسبوکارهای مجازی تعطیلشده است. نمایشگاه میتواند بستر فعالیتها را گسترده کند، اما هر سال هزینه اجاره غرفه افزایش یافته بهطوری که امسال قیمتها بیش از ۳ برابر رشد داشته است.
نمایشگاه محدود به دیدوبازدید نشود
حامد روحبخش، تولیدکننده کفش
هر برندی نیاز به دیدهشدن دارد. رشد کمی و کیفی نیاز اولیه برای حضور در نمایشگاه است. حرف آخر را مشتری میزند و نمایشگاه اطلاعات کافی در اختیار صنعتگر قرار میدهد. حضور در نمایشگاه نباید محدود به دیدوبازدید شود. همچنین نباید محصولی را به نمایش گذاشت که در ادامه تامین آن برای بازار فروش با مشکل مواجه شود. این رفتارهای غیرحرفهای اعتماد مشتری را از بین میبرد. در نمایشگاه امپکس مجری برگزارکننده و نیز شرکتکنندگان باید هر دو هدفمند و با برنامه حرکت کنند. به این ترتیب هر سال میتوانیم شاهد تغییرات ملموس در صنعت و در ادامه در اقتصاد کشور باشیم.