درخواست اعمال تعرفههای ترجیحی کشورهای هدف برای صادارت کفش ایران
تعرفه ترجیحی ورود به کشورهای هدف، نوسان قیمت تمامشده ریالی، ثبتنشدن برندهای ایرانی در بازار اروپا، ثبت استانداردها، نبود مدیریت صادرات در کشور هدف و ضعف زیرساخت تولیدی برای صادرات مهمترین چالشهایی است که صادرات کفش ایران امروزه با آن دستبهگریبان است.
نخستین کمیسیون توسعه صادرات جامعه صنعت کفش ایران ساعت ۱۳ امروز (دوشنبه ۲۲ شهریور) با حضور اکثریت اعضا به صورت برخط (آنلاین) در پیامرسان اسکایپ برگزار شد. اعضای کمیسیون در این جلسه به بررسی چالشها و مشکلات صنعت کفش در حوزه صادرات کالای تولیدی پرداختند و خواستار تلاش برای اعمال تعرفه ترجیحی کشورهای هدف برای صادرات کفش ایران شدند.
[1] 
[2]
مصطفی طالقانی، رییس هیاتمدیره، علی لشگری عضو هیاترییسه، محمد عرب عضو هیاتمدیره جامعه صنعت کفش، عادل ربیعی، شرکت مدیریت صادرات سحاب . احمد خادم، کفش آداک، علیرضا دیباج، کفش نهرین، آرش احمدی، کفش شیما و دبیر کمیسیون صادرات جامعه ، محمد ملاآقاجانی کفش شهپر، پویا بهزادنیا، شرکت مدیریت صادرات آرمان تجارت آدرین و محمود زند کریمی دبیر جامعه صنعت کفش ایران در این نشست حضور داشتند.
مصطفی طالقانی رییس هیات مدیره جامعه صنعت کفش ایران در این جلسه با اشاره به جلسه برگزارشده در مرکز پژوهشهای مجلس گفت: «یکی از مواردی که در این جلسه طرح شد این مشکل بود که برخی تولیدکنندگان غیرشناسنامهدار با جعل برندهای معتبر، کالای خود را بهصورت تقلبی برای صادرات عرضه میکنند و نیاز است دوستان در کمیسیون توسعه صادرات راهکاری برای این معضل بیندیشند تا جلو این کار به شکل دائمی گرفته شود.»
محمد عرب رییس کمیسیون توسعه صادرات نیز صادرات را برای کار تولید مهم برشمرد و گفت: «هدف این است که بتوانیم فضا را برای تولیدکننده جدید باز کنیم. ایران توانایی این را دارد که به قطب صادرات کفش در منطقه بدل شود.»
او با تاکید بر این که «راهکارهای جدید را جستجو میکنیم تا کفش ایران را در جهان مطرح کنیم» از حاضران جلسه خواست تجربیات خود را برای رسیدن به راهکارهای مناسب طرح کنند.
تعرفه ترجیحی بازار را از ایران گرفت
احمد خادم مدیرعامل گروه صنعتی کفش آداک در این جلسه رقم صادرات فعلی صنعت کفش ایران را صدمیلیون دلار عنوان کرد و گفت: «صنعت کفش تبریز در دهه هشتاد بالغ بر ۲۰ میلیون دلار کفش به کشورهای اوراسیا صادر میکرد اما در دهه نود صادرات کفش افت داشت چراکه کشورهای اوراسیا تعرفههای ترجیحی برای ورود کفش ایران تعیین کردند و عملا بازار از دست تولیدکنندگان ایرانی بیرون رفت.»
او با بیان این که تعرفه ترجیحی ورود کفش ایران به اوراسیا ۵۶ درصد است، گفت: «کمیسیون صادرات در اتاق بازرگانی با تلاشی که انجام داده تعرفه ترجیحی برخی کالاها حذف شده است اما در تماسی که با این کمیسیون داشتم متوجه شدم این موضوع برای صادرات کفش اعمال نشده است.»
خادم با بیان این که باید مصرانه از دولت بخواهیم با کشورهای همسایه درباره تعرفه ترجیحی وارد مذاکره جدی شود، گفت: «برنامه را روی این بگذاریم که تعرفه ورودی کفش ایران به این کشورها را مشخص کنیم و بررسی کنیم کجا مشکل و کجا فرصت داریم. کشورهای اوراسیا فرصت خوبی برای صنعت کفش ایراناند. با یک تغییر تعرفهای میتوانیم شرایط رقابتی مناسبی را برای صنعت کفش فراهم کنیم.»
باید بازار آسیای میانه را دوباره به دست آوریم
علیرضا دیباج مدیر بازرگانی کفش نهرین نیز با اشاره به این که تعرفههای ترجیحی راه را بر صادرات کفش ایران بستهاند، گفت: «همیشه ناچار بودهایم قیمت کفش را پایین بیاوریم که در بازار خارجی بتوانیم رقابت کنیم و همین موجبب شده حاشیه سود بسیار کاهش پیدا کند. اگر دولت حمایت کند و مشوقهای صادراتی در نظر بگیرد میتوانیم به رقابت در این بازار برگردیم»
او بازار عراق را برای صنعت کفش ایران مهم دانست و گفت: «هم اکنون بیشترین کالای صادراتی ما، مواد خام، نیمهخام یا واسطهای است. باید نگاه ویژهای به صادرات کفش داشته باشیم چرا که کفش مقداری مواد اولیه وارد میکند اما محصولی با ارزش افزوده را صادر میکند و این موضوع بسیار ارزشمندی برای اقتصاد ماست.»
مدیر بازرگانی کفش نهرین بازار اسیای میانه را بازار سنتی کفش ایران خواند و افزود: «باید این بازار را دوباره به دست بیاوریم.»
او ابراز امیدواری کرد رابطه ایران با کشورهای مسلمان بطور کامل برقرار شود و گفت: «کشورهای مسلمان هم بازارهای خوبی است و در یک دورهای، آنقدر بازارها رونق داشت که تولیدکنندگان ما نمیتوانستند پاسخگوی نیاز و سفارش این کشورها باشند.»
احساس خطر درباره از دست رفتن بازار عراق
محمد ملاآقاجانی مدیرعامل کفش شهیر، کشورهای همسایه و پیرامونی را بهترین بازار برای صنعت کفش ایران دانست و گفت: «عمده صادرات ما به کشورهای آسیای میانه، افغانستان، پاکستان، عراق و کشورهای حوزه خلیج فارس است و با توجه به شرایط پیشآمده در افغانستان، صادرات به آسیای میانه، افغانستان و پاکستان شدیدا کاهش پیدا کرده است.»
او افزود: «در حال حاضر بازار عراق مهمترین بازار کفش ماست که من در باره عراق هم احساس خطر میکنم اگر مراقب نباشیم ممکن است ترکیه و حتی سوریه (اگر دوباره برپا بشود) این بازار را از دست ما دربیاورند.»
ملاآقاجانی اظهار امیدواری کرده با همفکری اعضای کمیسیون توسعه صادرات، چارهسازی شود و مانع افت صادرات شوند.
در بازاهای هدف حضور مدیریتی نداریم
عادل ربیعی مدیر شرکت مدیریت صادرات سحاب، با اشاره به پیشینه مطالعه روی فروشگاهها و بازارهای مصرفی کشورهای هدف گفت: «بررسیهای ما درباره حضور بازاری در این کشورها نشان میدهد تولیدکنندگان کفش ایران خودشان در این بازار حضور ندارند و کالا را دربکارخانهای میفروشند. این موضوع بزرگترین مشکل ما در حوزه صادرات است.»
او افزود: «ما درواقع مشتری صادراتی از دیگر کشورها داریم اما حضور صادراتی در این کشورها نداریم که بتوانیم بازار را دقیقا مدیریت کنیم. باید یک فکر اساسی در این باره داشته باشیم.»
این فعال اقتصادی با اشاره به بازار عراق گفت: «وقتی قیمت دلار بالا رفت بازار صادرات ما در عراق خوب بود اما همین که قیمت محصولات ما به قیمت دلار رسید، ترکیه قیمت خود را تغییر داد و مشتریهای ما در عراق به سمت ترکیه رفتند. در صورتی که اگر ما در بازار عراق حضور داشتیم میتوانستیم این موضوع را مدیریت کنیم.»
ربیعی تعرفههای ترجیحی و تعرفههای معمولی را برای صادرات صنعت کفش ایران مشکلساز دانست و گفت: «ما برای حضور در بازار برخی کشورها هیچ مشکلی نداریم اما مشکل تعرفهها مانع حضور ما میشود. برای نمونه تعرفه ورود کالا از روسیه در برخی کشورهای آسیای میانه نزدیک به صفر است اما برای کفش ایرانی ۱۰۰ درصد است.»
او کشورهای پیرامونی ایران را با توجه به توانمندی جمعیتی آنها بهترین بازار برای کفش ایران دانست و گفت: «ما راحت با این کشورها میتوانیم کار کنیم اما رفتن سراغ کشورهای اروپایی و آفریقایی برای ما دردسرساز است و مشکلات فراوانی با آنها خواهیم داشت.»
اعلام استانداردها و ثبت برند لازمه حضور در بازارهای جهانی
پویا بهزادنیا، مدیرعامل شرکت مدیریت صادرات آرمان تجارت آدرین در تبریز، با معرفی فعالیتهای شرکت دانش بنیان خود در حوزه صادرات کفش گفت: «ما قرارداد صادراتی به کشور عمان داریم . همچنین بستری را فراهم کردیم که چرم و کفش تبریز را هم در کانادا و هم در آمازون میفروشیم و ده سال تجربه فروش در آمازون را داریم.»
او با تاکید بر نقش تشکلها در توسعه صادرات، گفت: «انواع کمیتهها در کمیسیون صادرات اتاق فعال است اما متاسفانه حضور گروههای صنعت کفش را در کمیسیون صادرات نداریم. که این موضوع باید در دستور کار قرار گیرد»
علی لشکری در پاسخ به پویا بهزاد نیا در این خصوص، اظهار داشت: مصطفی کرمانی، نایب رییس اتحادیه صادرکنندگان کفش قم عضو کمیسیون صادرات غیر نفتی اتاق ایران هستند و بنده نیز نماینده جامعه صنعت کفش ایران هم در هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران هستم و هر دو در این دو نهاد بالادستی بعنوان نماینده تشکلهای تابعه، نقش موثری داریم.
بهزادنیا یکی از مشکلات حوزه صادرات را که جلو فعالیت صادراتی کفش را گرفته است رفع تعهدات ارزی دانست و گفت: «اکنون مهلت رفع تعهدات چهارماهه است و این برای صادرکنندگان به صرفه نیست. افراد فعال در صنعت خرما در سازمان توسعه صادرات تشکیل جلسه دادند و این مهلت را به ۶ ماه تا یک سال افزایش دادهاند.»
او با بیان این که کشورهایی چون عراق و افغانستان و سوریه را در اتاق بازرگانی، بازار صادراتی محسوب نمیکنند، گفت: «صادرکنندهای موفق است که بتواند محصولش را در اروپا و بازارهای دورتر بفرستید. ما این قابلیت را داریم که محصول کفش را به آلمان صادر کنیم یا در کانادا بفروشیم.»
این عضو کمیسیون صادرات اتاق بازرگانی، یکی از مشکلات صادرات را نگاه تولیدکنندگان به شرکتهای صادراتی برشمرد و گفت: «تولیدکنندگان شرکتهای بازرگانی را به عنوان خریدار میبینند و هنگامی که سراغ آنها میرویم درباره شیوه پرداخت میپرسند و انتظار دارند در عرض سه هفته تا یک ماه خرید را تسویه کنیم که این برای صادرکننده امکانپذیر نیست. اگر بخواهیم بازار را گسترش دهیم تولیدکنندگان باید نگاه خود را به موضوع صادرات تغییر دهند.»
او موضوع استاندارد را یکی از مسائل مهم در حوزه صادرات عنوان کرد و گفت: «محصولات کفش ایران هیچکدام استانداردهایی را که دارند روی برگه مشخصات محصول نمیزنند درصورتی که آگاهی مشتریان از این استانداردها به موفقیت ما کمک میکند. ما با گرفتن استاندارد حلال و درج آن روی شناسه محصول توانستهایم نظر و توجه مشتری مسلمان در کانادا را به دست بیاوریم.»
بهزادنیا افزود: «ثبت برند یکی دیگر از عوامل موفقیت در صادرات است. شاید داشتن برند در بازار عراق یا افغانستان مهم نباشد اما هنگامی که وارد بازارهای دیگر میشویم محصول را بررسی میکنند که کپی نباشد و معمولا از این ناحیه به مشکل برمیخوریم. لازم است که تولیدکنندگان کفش ایرانی برند خود را در بازار اروپا ثبت کنند تا مشکل پیش نیاید.»
او نوسان قیمت را یکی از مشکلات صادرات کفش ایران در بازار آسیای میانه خواند و اظهار داشت: «متاسفانه ما در ایران نوسان قیمت داریم اما در ترکیه این نوسان قیمت وجود ندارد. بنابراین آنها سراغ خرید از ترکیه میروند. برای رفع مشکل نوسان قیمت باید دنبال معامله با دلار باشیم. تولیدکنندگان با این موضوع موافقاند اما حاضر نیستند این کار را با کارت بازرگانی خودشان انجام دهند و معامله دلاری را در دفترهای خود ثبت کنند.»
بهزادینیا با مقایسه تعرفه ترجیحی آلمان برای ورود کفش از ایران نسبت به تعرفهای که برای ترکیه در نظر گرفتهاند، گفت: «ما باید از روشهای خاص حمل و نقل به ویژه در بندر مرسینگ بهره ببریم که به ما کمک میکند به اروپا صادرات داشته باشیم. تعرفه ترجیهی درصد مهمی برای صادرکننده است. تولیدکنندگان ما میتواند در بندر مرسینگ حضور داشته باشند و کمیتههایی در کشور همسایه برای صادرات تشکیل دهند تا به این روش صادرات ارزش افزوده صددرصدی برای ما داشته باشد.»
بای دنبال تشکل شرکت های صادراتی باشیم
علی لشگری عضو هیاترییسه جامعه صنعت کفش ایران نیز در این جلسه در توضیح حضور فعالان صنعت کفش ایران، از عضویت جامعه و اعضای آن در کمیسیون صادرات اتاق تهران خبر داد و گفت: « هفته گذشته گزارشی درباره صادرت کفش ایران در این کمیسیون ارائه دادیم.»
او با اشاره به این که کارهای جمعی در ایران دیر پاسخ میدهد، گفت: «ما برای توسعه صادرات باید به سمت تشکیل شرکتهای صادراتی برویم. شرکتهای صادراتی یکی از موضوعاتی است که وزارت صمت برای آن برنامه ریزی کرده است و برای زنجیره صنعت پوشاک و کفش تصویب و لحاظ شده است و اجرای آن را پیگیری میکنند.»
این عضو هیات رییسه جامعه افزود: «وجود شرکتهای صادرکننده راز موفقیت تولیدکننده در حوزه صادرات است. کاری که همکاران ما در تبریز انجام دادهاند میتواند الگوی صنعت کفش در همه نقاط کشور باشد.»
موضوع تعرفههای ترجیحی در دست پیگیری است
محمد عرب رییس کمیسیون توسعه صادرات در جمعبندی سخنان اعضا، درباره تعرفههای ترجیحی گفت: «رفع مشکل تعرفههای ترجیحی در دست پیگیری است و انجام میشود. هم اکنون صادرکنندگان، کشورهای هدفی را که مشکل تعرفه ترجیحی دارند (جدای از کشورهای اوراسیا) معرفی کنند تا درباره رفع تعرفه ترجیحی آنها وارد مذاکره بشویم.»
او درباره مشوقهای صادراتی گفت: «نمیتوان روی مشوقهای صادراتی حساب باز کرد چون این مشوقها فعلا برای دولتها قابل اجرا نیست. فعلا روی مشوق ۹ درصد میتوان کار را پیش برد. در کنار آن باید دنبال راههای موثرتری باشیم.»
رییس کمیسیون توسعه صادرات گفت: «یکی از مسایل و مشکلات عمده هر ساختار صادراتی، به زیرساخت تولیدی آن باز میگردد و نیاز به تولید آسان و هموار و قیمت تمامشده پایین نیاز دارد. ما در جامعه مسایل تولید را در دست پیگیری داریم تا به کمک یکدیگر بتوانیم موانع تولید را مرتفع کنیم.»
عرب یکی از خواستههای جامعه را تسهیل تولید داخل برشمرد و افزود: «فضای کسب وکار باید درست شود. یکی از مشکلات این حوزه قیمت مواد اولیه است که ثبات ندارد. اگر صادرات برای دولت مهم است باید پای کار بایستد. سال ۹۸ کار صادرات با موضوع رفع تعهدات ارزی مشکلدار شد.»
او با بیان این که نباید به بازار منطقه اکتفا کنیم، گفت: «کشوری مانند پاکستان ۶۰ درصد تعرفه ترجیحی دارد و ورود به آن برای ما مشکل است. کشور ما هم اکنون امتیازات فراوانی به کشور ارمنستان میدهد دولت باید با طرف ارمنستانی مذاکره کند تا تعرفه کفش ایران را به صفر برسانند.»
عرب تصریح کرد: «ما باید دنبال بازارهای جایگزین باشیم که اگر در رابطه با همسایگان به مشکل برخوردیم بتوانیم کالای خود را به بازارهای جدید صادر کنیم. تمرکز ما نباید تنها روی کشورهای منطقه باشد.»
رییس کمیسیون توسعه صادرات جامعه درباره شناسایی کشورهای داری تعرفه ترجیحی گفت: «این موضوع را حتما پیگیری میکنیم و میزان تعرفه ترجیحی آنها برای کالاهای ایران و میزان تعرفه صادرات آنها به ایران را مشخص میکنیم و در جلسه با سازمان توسعه صادرات، از آنها میخواهیم وارد مذاکره شوند یا تعرفه ترجیحی آنها برای کالای ایرانی را حذف کنند یا تعرفه ترجیحی ایران برای کالاهای آنها را بالا ببرند.»
محمد عرب در پایان از محمود زند کریمی، دبیر جامعه صنعت کفش ایران و آرش احمدی، دبیر کمیسیون صادرات جامعه خواست با فهرست کردن نکات طرح شده در جلسه و همچنین نکات تازهای که حاضران در گروه به اشتراک میگذارند؛ دستور جلسه آینده برای رسیدگی به این موضوعات تنظیم و تدوین شود.