فارسی
محتملترین سناریوی مسکن۱۴۰۲
حسین عبدهتبریزی «مثلث نجات بخش مسکن از رکود تورمی» را معرفی کرد
به گزارش پایگاه خبری صنعت کفش (اسومس) به نقل از «دنیایاقتصاد» بخشهایی از گفتوگوی «تجارتفردا» با عبدهتبریزی درباره «آینده مسکن، نقش عامل فراتر از نقدینگی بر جهش قیمت در ۵ سال گذشته و شروط خروج بازار از بنبست» را منتشر میکند
دنیای اقتصاد : تغییر جهت رشد قیمت مسکن در یکی دو ماه گذشته نشان داد، مطابق آنچه طی سالهای عصر جهش قیمت ملک از سوی کارشناسان و همچنین تحلیلهای «دنیایاقتصاد»، بارها و بارها مطرح شد، «موتور تورم ملکی در این دوره، بیرون از بازار مسکن است بهطوریکه تحولات مثبت در حوزه اقتصادی و سیاسی، میتواند به کاهش تورم مسکن منجر شود و بالعکس». در مقطع کنونی، اگر چه بازار مسکن شاهد افت محسوس سطح قیمت دستکم در تهران است اما به دلیل «جهشهای مکرر ۵ سال گذشته»، احیای بازار خریدهای مصرفی نیازمند «طی دوره طولانی کاهش قیمت» است. این اتفاق – بازگشت قیمت مسکن به سطح متعارف- تحت چه شرایطی و با کدام سیاستها قابل تحقق است؟ دکتر حسین عبدهتبریزی در گفتوگوی مفصل با شماره جدید «تجارت فردا» به این پرسش و ۱۰ سوال کلیدی این روزهای فعالان اقتصادی در بخش مسکن و ساختمان، پاسخ داده است. این صاحبنظر اقتصادی از «روزهای سیاه خانهاولیها» تحت تاثیر «ورود بازار مسکن از طبقه مشکل به مرحله بحران» میگوید. بخشی از این گفتوگو را در زیر بخوانید:
در همین چند روز اخیر، وزیر اقتصاد در مجمع بانک مسکن از مدیران این بانک خواست تا «بسته تأمین مالی بخش مسکن» را طراحی و ارائه کنند. این همان دغدغه چندین ساله شما بوده؛ و البته در آغاز دولت روحانی، تحقیقی مشترک با همکاری شما در بانک مسکن برای «تأمین مالی پایدار و مناسب بخش مسکن» صورت گرفت. خاطرم هست، در آن بسته پیشنهادی که دکتر بتشکن (مدیرعامل وقت بانک مسکن) پیگیر نهاییشدن آن در بانک مرکزی بود، مدلی طراحی شد مبنی بر اینکه «بانکها در ازای کاهش ضریب سپردهقانونیشان نزد بانک مرکزی، منابعی در بانک توسعهای مسکن تجهیز کنند تا امکان پرداخت تسهیلات خرید مسکن فراهم شود. در شرایط فعلی آیا میتوان بستهای سیاستی برای تأمین مالی در بخش مسکن طراحی کرد که هم به درد تقویت طرف عرضه بخورد و هم به کار طرف تقاضا بیاید؟
این کار در شرایط جاری بسیار دشوار است؛ در دولت آقای روحانی هم به دلیل کمبود منابع مالی متأسفانه به جایی نرسید. ما الان با بحران «استطاعت مالی» برای خرید مسکن روبهرو هستیم. این سوال که در این شرایط برای مسکن چه میشود کرد، سوال بزرگی است و بعید میدانم افراد زیادی برایش پاسخ داشته باشند. شرایط امروز در بخش مسکن بسیار خاص است، و حتی میتوان گفت برای رفع بحران مسکن در بنبست به سر میبریم. در گذشته راهکارهایی چون اعطای یارانه سود، ساختوساز ارزانتر در شهرهای جدید، و خانهسازی دولتی در دولتهای مختلف مطرح میشد. حالا به نظر میرسد که دولت جدید هم هیچ کدام از این اقدامات را راهحل نمیداند. یعنی امروز همان راهحلهای مقطعی مسکّن هم دیگر در دسترس نیست. بنابراین، وضع فعلی، وضعیت ویژهای است. اتفاقی که افتاده این است که برای مدتی طولانی شاهد رشد اقتصادی پایین (درآمد نازل مردم) و افزایش نقدینگی (که باعث افزایش شدید قیمت مسکن شده) در کشور هستیم. در دورههای تورم بالا که ما همیشه در ایران داشتهایم، خارجشدن مسکن از استطاعت مالی شهروندان به علتهایی چون افزایش قیمت مسکن، کاهش قدرت خرید (خرید خانه برای افراد با درآمد و پسانداز موجود، سختتر میشود)، بالارفتن هزینه وام خرید مسکن و اقساط آن، تورم اجاره (فشار بر بودجه مستأجران و دشواری پساندازکردن برای پیشپرداخت خرید خانه)، شکاف در استطاعت مالی (بین افراد با درآمدهای بالاتر و پایینتر)، سرمایهگذاری و سفتهبازی (افزایش قیمت برای خریداران مصرفی بالقوه)، عدمتعادل تقاضا و عرضه، و عدماطمینان اقتصادی (احتیاط بیشتر خریداران و انبوهسازان مسکن) احتمال بیشتر مییابد. همه این عوامل بهعلاوه دو عامل که ریشههای آن معضلات است: ۴۵ سال تورم مزمن، و با صرفهنبودن سرمایهگذاری در بخش واقعی اقتصاد. بخش مسکن در بنبست است، چون در شرایطی که ۸۰ درصد مردم در شهرهای بزرگ و متوسط، قدرت خرید حتی واحدی ۶۰ متری را ندارند، قیمتها همچنان بالا میرود. یعنی از یک طرف قدرت خریدی وجود ندارد، و از سوی دیگر به دلیل سفتهبازی (سوداگری) قیمتها دائما بالا میرود و این بازی ادامه دارد. به نظر پساندازکننده، فعلا راه دیگری برای حفظ ارزش پول وجود ندارد. وقتی اقتصاد کلان دچار مشکلات حاد است، در بخش مسکن به طور مجزا نمیتوان معجزه کرد. به نظر میرسد تا وضعیت اقتصاد کلان و روابط بینالمللی ایران سامان نیابد، این شرایطِ بنبست ادامه دارد.
بازار مسکن از اواخر سال ۹۶ تا الان، «بیسابقهترین دوره» را دستکم از سال ۷۰ به این طرف تجربه کرده است. برای سالهای دهه ۵۰ و ۶۰، آمار مستندی برای تحلیل در دسترس نیست. اما تورم مسکن ۵ سال اخیر، هم به لحاظ طول زمانی و هم به لحاظ نرخ، بیسابقه بوده است. موتورهای محرک تورم مسکن در این دوره چیست که چنین افزایش قیمتهایی را شکل داده است؟
